จดภาษีมูลค่าเพิ่มแล้ว ชีวิตเปลี่ยนไปยังไง

การจดทะเบียนภาษีมูลค่าเพิ่มไม่ใช่แค่ได้เอกสารใบใหม่มาแขวนผนัง แต่เปลี่ยนวิธีทำงานหลายอย่างซึ่งควรรู้ล่วงหน้าเพื่อเตรียมตัวให้ทัน

ฝั่งการขายจะเปลี่ยนไปสามเรื่อง เรื่องแรกคือต้องเก็บภาษีจากลูกค้าเพิ่มจากราคาสินค้า ซึ่งต้องคุยกับลูกค้าเก่าให้ชัดว่าราคาจะเปลี่ยนอย่างไร บางรายอาจต่อรองและบางรายอาจไม่เข้าใจ จึงควรเตรียมคำอธิบายไว้ เรื่องที่สองคือต้องออกใบกำกับภาษีทุกครั้งที่ขายตามรูปแบบที่กฎหมายกำหนด มีข้อมูลที่ต้องมีครบทุกช่อง ไม่ใช่เขียนใบเสร็จมือตามใจอีกต่อไป และเรื่องที่สามคือต้องเก็บสำเนาไว้ทุกใบเรียงตามลำดับเลขที่ ไม่ให้ขาดหรือข้ามเลข

ส่วนฝั่งการซื้อก็เปลี่ยนเช่นกัน เพราะต้องขอใบกำกับภาษีเต็มรูปทุกครั้ง เนื่องจากภาษีที่จ่ายตอนซื้อสามารถนำมาหักออกจากภาษีที่ต้องส่งได้ ทุกใบที่ไม่ได้ขอคือเงินที่หายไป และต้องเลือกคู่ค้าที่ออกเอกสารได้เป็นหลัก เพราะซื้อจากร้านที่ออกไม่ได้จะเสียสิทธิ์หักภาษีซื้อไปเลย

หน้าที่ใหม่ที่คนมักไม่ได้เตรียมใจคืองานรายเดือน ต้องยื่นแบบแสดงรายการภาษีมูลค่าเพิ่มทุกเดือนไม่ว่าเดือนนั้นจะมีรายการหรือไม่มี ขายได้เยอะหรือขายไม่ได้เลยก็ต้องยื่น เดือนที่ไม่มีรายการก็ยังต้องยื่นแบบเปล่า และการไม่ยื่นเพราะคิดว่าไม่มีอะไรจะรายงานเป็นสาเหตุค่าปรับที่เจอบ่อยมาก นอกจากนี้ยังต้องทำรายงานภาษีซื้อและภาษีขายทุกเดือนซึ่งเป็นเอกสารที่ต้องเก็บไว้ ไม่ใช่แค่ยื่นแบบแล้วจบ

สิ่งที่ควรทำทันทีหลังจดมีสี่อย่าง คือแจ้งลูกค้าทุกรายว่าราคาจะเปลี่ยนตั้งแต่เมื่อไหร่โดยแจ้งล่วงหน้าอย่างน้อยหนึ่งรอบบิล สั่งทำใบกำกับภาษีให้ถูกรูปแบบหรือตั้งระบบออกเอกสารให้เรียบร้อยก่อนขายครั้งแรก ตกลงกับผู้ทำบัญชีว่าจะส่งเอกสารให้เขาวันไหนของทุกเดือนเพราะเขาต้องใช้เวลาทำก่อนถึงกำหนดยื่น และตั้งเตือนในปฏิทินสำหรับกำหนดยื่นทุกเดือน

เรื่องสุดท้ายที่ต้องเตรียมใจคือกระแสเงินสด เพราะภาษีที่เก็บจากลูกค้าไม่ใช่รายได้ของเราแต่เป็นเงินที่ต้องนำส่ง คนที่พลาดคือคนที่เอาเงินก้อนนี้ไปใช้หมุนก่อนแล้วพอถึงกำหนดนำส่งกลับไม่มีเงินจ่าย ซึ่งเป็นสถานการณ์ที่แก้ยากเพราะกำหนดเวลาไม่ยืดหยุ่น วิธีป้องกันที่ง่ายที่สุดคือแยกเงินส่วนนี้ออกจากเงินหมุนทันทีที่รับมา อาจโอนเข้าบัญชีแยกไว้เลยจะได้ไม่เผลอใช้